Inspekcja AQL wyjaśniona: wielkość próby, klasy wad i werdykt PASS/FAIL

Jeśli importujesz z Chin, prędzej czy później dostawca lub inspektor powie: „kontrolujemy według AQL 1,5 dla wad głównych i 4,0 dla drugorzędnych". Brzmi technicznie, ale idea jest prosta, a jej zrozumienie chroni przed dwoma kosztownymi błędami: przyjęciem złej dostawy albo odrzuceniem dobrej.

AQL to Acceptable Quality Level, czyli akceptowalny poziom jakości. To statystyczna metoda doboru próby, a nie obietnica, że każda sztuka jest idealna. Inspektor nie otwiera każdego kartonu przy zamówieniu na 50 000 sztuk. Norma mówi mu, ile sztuk wylosować z gotowej partii i ile wad w tej próbie jest jeszcze dopuszczalne. Stosujemy normę ANSI/ASQ Z1.4-2008 (następczynię MIL-STD-105E).

Krok 1: wielkość próby. Zależy od wielkości partii i poziomu kontroli. Przy ogólnym poziomie II i planie normalnym próba wynosi 200 sztuk dla partii 3 201–10 000, 315 sztuk dla 10 001–35 000, 500 sztuk dla 35 001–150 000 i 800 sztuk dla 150 001–500 000. Większa partia to większa próba, ale nie proporcjonalnie, dlatego kontrola pozostaje opłacalna.

Krok 2: klasy wad. Każdą znalezioną wadę się klasyfikuje. Wada krytyczna sprawia, że produkt jest niebezpieczny lub nie może być legalnie sprzedawany, np. ostra krawędź w artykule dla dzieci albo brak obowiązkowego ostrzeżenia. Limit AQL dla wad krytycznych to 0: jedna wada oznacza odrzucenie partii. Wada główna powoduje, że produkt nie nadaje się do sprzedaży lub wyraźnie nie spełnia swojej funkcji, np. uszkodzona uszczelka, zły kolor lub niedziałający element. Wada drugorzędna to drobna odchyłka estetyczna niewpływająca na użytkowanie, np. lekko rozmyty nadruk czy wystająca nitka.

Krok 3: limity. Typowe ustawienie to AQL 0 dla wad krytycznych, 1,5 dla głównych i 4,0 dla drugorzędnych. Przy próbie 315 sztuk norma dopuszcza do 10 wad głównych (przy 11 partia jest odrzucana) i do 21 drugorzędnych (przy 22 odrzucana). Te liczby akceptacji i odrzucenia odczytuje się wprost z tabeli, więc wynik nie zależy od niczyjej opinii.

Krok 4: decyzja. Jeśli liczba wad w każdej klasie mieści się w limicie, jakość partii to PASS. Jeśli którakolwiek klasa przekroczy limit, partia dostaje FAIL albo HOLD do czasu przesortowania, poprawek i ponownej inspekcji.

Dwie rzeczy warte zapamiętania. Po pierwsze, AQL ocenia jakość wykonania i jest oddzielony od statusu pakowania. W raporcie wynik wykonania może być PASS, a status ogólny nadal PENDING, np. gdy w dniu wizyty brakowało materiałów opakowaniowych. Produkcja jest wtedy zakończona, a otwarte punkty zamyka się przed wysyłką. Po drugie, AQL to narzędzie zarządzania ryzykiem, nie gwarancja: partia z wynikiem PASS może zawierać niewielki odsetek wad mieszczący się w limitach. Jeśli Twój produkt ma zerową tolerancję na coś konkretnego, wpisz to do briefu, a zamienimy to w osobną kontrolę.

Publikujemy prawdziwe raporty z inspekcji, także ten z wynikiem negatywnym (przepływomierze paliwa, 2021), żebyś widział, jak wygląda każdy werdykt w praktyce. Przed każdą inspekcją uzgadniamy z Tobą limity AQL, listę wad i wzorzec, żeby raport (w ciągu 24 godzin, ze zdjęciami i jasnym PASS, HOLD lub FAIL) nie przyniósł niespodzianek.